Stress als activerende prikkel: het is ook goed!

Louise Hildebrand, Psycholoog

Stress. Het lijkt wel het meest gevreesde woord in onze moderne samenleving. We worden gewaarschuwd voor de negatieve effecten ervan op onze gezondheid, geluk en prestaties. Toch is stress niet alleen maar slecht. Het heeft ook een positieve functie. In dit blog duiken we dieper in de wereld van stress, ontdekken we de voordelen ervan en leren we het verschil herkennen tussen activerende stress en chronische, ziekmakende stress.

 

Laten we starten met een definitie van stress:

‘Stress is de emotionele en lichamelijke reactie die optreedt wanneer iemand zich probeert aan te passen aan veranderingen die het normale dagelijks leven verstoren of dreigen te verstoren en die een persoon dwingen zich aan te passen’ (– Psycholoog, M. Brysbaert, Psychologie, 2006)

Deze officiële definitie komt simpel gezegd op het volgende neer. Alles wat ons leven verstoort, of dat nou plotseling is of gepland, zorgt voor stress. Door deze veranderingen is aanpassing gewenst.

 

Positieve prikkel

Veranderingen kunnen natuurlijk heel divers zijn. Van een auto die plotseling op jouw deel van de weg raakt, extra taken op je werk of de geboorte van je kind.

Raakt er plotseling een auto op jouw deel van de weg, dan is het zeer gewenst als jouw lichaam activerende stress krijgt om te reageren op deze situatie. In een relaxte, ontspannen modus is de kans op een ongeluk aanzienlijk hoger.

Extra taken, bijvoorbeeld omdat een van je collega’s ziek is, kunnen jou motiveren om efficiënter en sneller te werken. Jouw deadlines worden strakker. Waardoor je misschien meer in de flow komt.

Ook de geboorte van een kind activeert jou enorm. Allerlei hormonen gieren door je lijf, zowel als mama en als papa. Je krijgt er fijne taken en verantwoordelijkheden bij. Ook de relatie met je partner kan een nieuwe, positieve impuls krijgen.

 

Van positieve prikkel naar chronische stress

Maar wat als deze activerende, positieve stress wat langer aanhoudt? Wat als je urenlang achter elkaar, dag na dag, in de auto zit en scherp moet opletten op het verkeer? Wat als je uitgeput raakt van alle extra taken omdat jouw collega inmiddels al een half jaar ziek is? Wat als jouw baby nachtenlang huilt, je veel onenigheid met je partner hebt en jij inmiddels op je werk ook een kort lontje hebt?

Dan verandert activerende stress langzaam in chronische stress, die een limiterend karakter kenmerkt mee. Met allerlei vervelende gevolgen als resultaat.

 

Waar ligt jouw focus?

Het zit in onze genen om vooral te focussen op negatieve zaken. En dus op stress als gevaar. En ja, dat is zeker zinvol. Tegelijkertijd is het goed om bewust te zijn van de positieve effecten van stress. Stress zet aan tot actie, vergroot de focus, motiveert en kan leiden tot betere resultaten en flowervaringen. Iedereen heeft in zekere mate stress nodig. Alleen dan kunnen we als mens flexibel en op de juiste manier omgaan met (plotselinge) gebeurtenissen uit het leven.

 

Het gesprek aangaan over stress is niet altijd even gemakkelijk. Wil jij als coach, HR-medewerker of manager gemakkelijker het gesprek aangaan over stress? Of wil jij jouw werk in de spreekkamer uitdagender en speelser maken? Neem dan gerust contact op met Navigating stress voor meer informatie, de aanschaf van een toolkit of het boeken van een workshop.